Lực bán áp đảo trên thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới trong tuần qua (2-6/11), đặc biệt tại nhóm năng lượng, kéo MXV-Index giảm mạnh 4,53%, xuống còn 2.734 điểm. Đáng chú ý, 4/5 mặt hàng năng lượng đồng loạt mất giá 7-13%, trong bối cảnh những diễn biến từ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ tác động mạnh đến tâm lý thị trường.
Giá dầu thô lao dốc gần 13%
Theo dữ liệu từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), hai mặt hàng dầu thô gây chú ý cho các nhà đầu tư khi dẫn dắt đà giảm của toàn nhóm năng lượng. Cụ thể, giá dầu Brent kỳ hạn tháng 1 chốt tuần ở mức 98,32 USD/thùng, giảm 13,32%; giá dầu WTI cũng giảm 12,76%, xuống còn 90,83 USD/thùng.
Tâm lý thị trường dầu thô tuần qua chịu tác động lớn từ triển vọng đối thoại Mỹ – Iran cùng kết quả bầu cử giữa kỳ tại Mỹ. Bên cạnh đó, sản lượng của Mỹ đạt mức kỷ lục cùng những báo cáo mới nhất về cán cân cung – cầu đã giúp xoa dịu lo ngại về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung kéo dài. Điều này thúc đẩy giới đầu tư điều chỉnh vị thế sau giai đoạn căng thẳng tại Trung Đông.
Ngay từ đầu tuần, các cuộc tiếp xúc giữa Mỹ – Iran thông qua kênh trung gian Qatar làm gia tăng kỳ vọng về kết quả ngoại giao. Sau chuỗi thảo luận, kết quả là một bản dự thảo đề xuất được lưu hành để làm cơ sở cho các vòng đàm phán tiếp theo.
Đáng chú ý, Tổng thống Masoud Pezeshkian cho biết Lãnh tụ Tối cao Iran đã trao thêm thẩm quyền cho chính phủ để theo đuổi đối thoại. Washington cũng đã phát đi thông điệp sẵn sàng dành thêm thời gian cho ngoại giao, tâm lý lo ngại về rủi ro xung đột leo thang bộc phát đã nhanh chóng được hạ nhiệt.
Kỳ vọng càng được củng cố sau khi Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ. Giới quan sát nhận định kết quả bầu cử sẽ gia tăng áp lực buộc chính quyền Mỹ hiện tại phải tìm giải pháp kết thúc cuộc chiến với Iran. Quan điểm này càng thêm có cơ sở khi chính ông Trump và Phó Tổng thống JD Vance đã liên hệ thất bại bầu cử của phe Cộng hòa với những hệ quả từ xung đột.
Những diễn biến này khiến thị trường gia tăng kỳ vọng nguồn cung qua Hormuz sẽ sớm được khơi thông, qua đó thu hẹp phần bù rủi ro địa chính trị và gây sức ép lên giá dầu ngay cả khi chưa có thỏa thuận chính thức.
Về phía nguồn cung, dữ liệu công bố trong tuần ghi nhận sản lượng dầu thô của Mỹ đạt kỷ lục mới với hơn 14 triệu thùng/ngày tính đến tuần kết thúc vào ngày 30/10. Dù chỉ tăng nhẹ, mốc kỷ lục này giúp tạo kỳ vọng giảm bớt phụ thuộc vào việc khôi phục xuất khẩu từ vùng Vịnh. Bên cạnh đó, số giàn khoan dầu đang hoạt động tại Mỹ tăng thêm 1 giàn trong tuần, lên 463 giàn, cao hơn 49 giàn so với cùng kỳ năm ngoái.
Khả năng duy trì dòng chảy dầu ra thị trường của các nhà sản xuất Trung Đông cũng củng cố nhận định rằng nguồn cung đang thích ứng tốt trước các nguy cơ gián đoạn. Trong tháng 10, xuất khẩu dầu thô và condensate của UAE đạt khoảng 3,31 triệu thùng/ngày, tiệm cận mức trước khi chiến sự nổ ra, nhờ linh hoạt kết hợp vận tải qua eo biển Hormuz và đường ống dẫn ra cảng Fujairah.
Cùng lúc đó, Iraq đã tăng lượng dầu xuất khẩu qua cảng Ceyhan từ 350.000 lên 500.000 thùng/ngày. Dù một phần nguồn cung có thể chỉ là do chuyển hướng từ các tuyến khác, những động thái này vẫn giúp cải thiện đáng kể năng lực giao hàng thực tế.
Những diễn biến phục hồi của dòng chảy nguồn cung trên thị trường giao ngay không chỉ làm giảm bớt áp lực thiếu hụt ngắn hạn, mà từ đó còn tạo sức ép hạ nhiệt đối với các hợp đồng dầu trên thị trường kỳ hạn.
Trong tuần này, thị trường dầu thô cần theo dõi khả năng duy trì lưu lượng tàu qua Hormuz và mức độ gián đoạn thực tế tại các cơ sở dầu khí Trung Đông. Sự phục hồi ổn định của hoạt động vận chuyển sẽ là cơ sở đánh giá khả năng cải thiện nguồn cung, thay vì chỉ dựa vào những tín hiệu ngoại giao.
Bên cạnh đó, kế hoạch giảm công suất vận hành trong tháng 11 tại một số nhà máy Sinopec cũng cần được theo dõi sát, vì lượng dầu đưa vào chế biến suy giảm có thể hạn chế sức mua của Trung Quốc và làm chậm quá trình hấp thụ nguồn cung.
Kim loại quý bật tăng mạnh trước lo ngại về sức khỏe tài chính Mỹ
Trong khi giá năng lượng lao dốc trước kỳ vọng căng thẳng Mỹ – Iran hạ nhiệt, thị trường kim loại quý lại đi ngược xu hướng khi lực mua gia tăng sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ. Kết tuần, giá vàng tăng 2,98%, lên 4.065,6 USD/ounce; giá bạc tăng 5,41%, đóng cửa tại 51,94 USD/ounce.
Việc Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội Mỹ làm gia tăng sức ép chính trị đối với chính quyền Tổng thống Donald Trump, đồng thời khiến giới đầu tư chú ý hơn đến triển vọng điều hành kinh tế và chính sách của Mỹ trong thời gian tới. Tâm lý thận trọng gia tăng đã thúc đẩy nhu cầu nắm giữ kim loại quý, qua đó hỗ trợ giá vàng và bạc đi lên.
Đáng chú ý, giá bạc tăng 5,41% trong tuần qua, vượt mức tăng 2,98% của vàng. Khác với vàng, bạc vừa là kim loại quý phục vụ nhu cầu đầu tư, vừa là nguyên liệu đầu vào trong nhiều ngành công nghiệp, đặc biệt là sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời và thiết bị điện tử. Vì vậy, diễn biến giá bạc không chỉ chịu tác động từ các yếu tố tài chính như biến động của đồng USD, mà còn phụ thuộc vào triển vọng nhu cầu tiêu thụ công nghiệp.
Về diễn biến giao dịch, sau khi giảm xuống 49,1 USD/ounce trong phiên đầu tuần, giá bạc nhanh chóng phục hồi và duy trì đà tăng trong những phiên tiếp theo. Lực mua bắt đáy cùng hoạt động mua bù các vị thế bán trên thị trường kỳ hạn đã góp phần thúc đẩy giá bạc đi lên.
Xét về dài hạn, cán cân cung – cầu tiếp tục là yếu tố đáng chú ý. Theo Viện Bạc Thế giới (The Silver Institute), thị trường bạc được dự báo ghi nhận năm thâm hụt nguồn cung thứ 6 liên tiếp trong năm 2026, với mức thiếu hụt khoảng 67 triệu ounce. Tình trạng nhu cầu vượt nguồn cung này tiếp tục là yếu tố hỗ trợ triển vọng giá bạc trong dài hạn.
Bên cạnh các yếu tố cung – cầu riêng của từng kim loại, bối cảnh kinh tế và chính sách tại Mỹ cũng là nhân tố tác động đến diễn biến chung của thị trường kim loại quý. Theo giới phân tích, kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ có thể ảnh hưởng đến khả năng phối hợp giữa Quốc hội và chính quyền Mỹ trong việc thông qua các chính sách kinh tế, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến ngân sách và quản lý nợ công. Trong bối cảnh nợ công Mỹ đã vượt 40.000 tỷ USD, triển vọng kiểm soát thâm hụt ngân sách tiếp tục là vấn đề được thị trường quan tâm.
Những lo ngại về tình hình tài khóa Mỹ, cùng triển vọng dài hạn của đồng USD, có thể thúc đẩy một bộ phận nhà đầu tư gia tăng nắm giữ vàng và bạc nhằm đa dạng hóa danh mục tài sản. Đây cũng là một trong những yếu tố hỗ trợ sức hấp dẫn của kim loại quý trong tuần qua. Bên cạnh đó, giá dầu thô giảm mạnh cũng góp phần làm dịu áp lực lạm phát, qua đó củng cố kỳ vọng về triển vọng lãi suất và tạo thêm lực hỗ trợ cho thị trường kim loại quý.
Về cung cầu, hoạt động tích lũy của các ngân hàng trung ương tiếp tục tạo ra lực đỡ cho thị trường kim loại quý. Theo báo cáo của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) công bố đầu tháng 11, các ngân hàng trung ương đã mua ròng 61 tấn vàng trong tháng 9, mức hàng tháng cao nhất trong năm 2026, dẫn đầu là Ba Lan và Trung Quốc.
Trong đó, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) tiếp tục nâng dự trữ vàng thêm 830.000 ounce lên 78,3 triệu ounce trong tháng 10. Đây là mức tăng hàng tháng lớn nhất kể từ khi PBOC nối lại hoạt động mua vào tháng 11/2024, và là tháng thứ 24 liên tiếp PBOC gia tăng dự trữ. Tính chung 10 tháng đầu năm, PBOC đã mua thêm khoảng 129 tấn vàng.
Số liệu 61 tấn chỉ phản ánh các thay đổi được báo cáo công khai, trong khi chuỗi số liệu nhu cầu rộng hơn của WGC có thêm ước tính cho phần mua không công bố. Theo WGC, mức mua ròng hằng năm của khu vực này hiện khoảng 800 tấn, cao hơn khoảng 500 tấn vào tháng 9/2011, thời điểm vàng bước vào chu kỳ giảm giá nhiều năm.
Ở chiều ngược lại, giá kim loại quý bị kìm hãm vào cuối tuần trước những dữ liệu mới từ nền kinh tế Mỹ. Báo cáo việc làm phi nông nghiệp (NFP) tháng 10 bất ngờ tăng vọt 165.000 việc làm vượt xa kỳ vọng 70.000 000 và ghi nhận mức tăng lớn nhất trong 7 tháng qua., đồng thời tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống mức 4,1%.
Những số liệu tích cực này đã đẩy chỉ số đồng USD (DXY) phục hồi lên mức cao nhất trong một tuần đạt 102,3 điểm. Sức mạnh của đồng USD càng được củng cố bởi các phát biểu mang tính thắt chặt từ giới chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Chủ tịch Fed chi nhánh New York, ông John Williams, nhận định lạm phát “vẫn đang ở mức quá cao”, trong khi Chủ tịch Fed chi nhánh San Francisco, bà Mary Daly, bày tỏ kỳ vọng cơ quan này sẽ phải tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ.
Theo CME Fedwatch, thị trường hiện nghiêng về 78% khả năng Fed sẽ tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản tại cuộc họp FOMC dự kiến diễn ra vào ngày 8-9/12 tới. Lãi suất duy trì ở mức cao và đồng USD mạnh lên đã làm suy giảm sức hấp dẫn của các tài sản không mang lại lợi suất.
Theo MXV.
